تبلیغات
سایت تخصصی شعر«شعر کهن و شعر نو» - سنایی بنیان گزار عرفان در شعر
درباره وبلاگ

آرشیو

آخرین پستها

پیوندها

نویسندگان

نظرسنجی

آمار وبلاگ

Admin Logo
themebox

سنایی بنیان گزار عرفان در شعر

ندگی نامه

تصویر
سنایی با نام کامل "حکیم ابوالمجدود بن آدم سنایی" در قرن پنجم در شهر غزنین به دنیا آمد. سنایی پس از آن که با ادب و هنر پارسی آشنا شد و فنون سخن و شعر را آموخت مانند بسیاری از هم عصران خود به دربار غزنویان رفت.

غزنویان با پاداش های زیادی که به اهل علم و ادب می دادند توانسته بودند تعداد زیادی از دانشمندان و شاعران و ... را در دربار خود به خدمت بگیرند.

روزگار سنایی در دربار غزنویان به خوشگذرانی می گذشت ولی یک تحول روحی باعث شد تا مسیر زندگی سنایی تغییر کند.

در مورد این انقلاب درونی در کتاب "نفحات الانس" جامی داستانی آمده است:

«سلطان محمود سبکتگین در فصل زمستان به عزیمت گرفتن بعضی از دیار کفار از غزنین بیرون آمده بود و سنایی در مدح وی قصیده ای گفته بود. می رفت تا به عرض رساند.

به در گلخن رسید که یکی از مجذوبان که از حد تکلیف بیرون رفته و مشهور بود به «لای خوار»؛ زیرا که پیوسته لای شراب خوردی، در آن جا بود.

آوازی شنید که با ساقی خود می گفت که: «پر کن قدحی به کوری محمودک سبکتگین تا بخورم!»

ساقی گفت: «محمود مردی غازی است و پادشاه اسلام!»

گفت: «بس مردکی ناخشنود است. آنچه در تحت حکم وی درآمده است در حیز ضبط، نه درآورده می رود تا مملکت دیگر بگیرد.»

یک قدح گرفت و بخورد. باز گفت: «پر کن قدحی دیگر به کوری سنائیک شاعر!»

ساقی گفت: «سنایی مردی فاضل و لطیف طبع است.»

گفت: «اگر وی لطیف طبع بودی به کاری مشغول بودی که وی را به کارآمدی. گزافی چند در کاغذی نوشته که به هیچ کار وی نمی آید و نمی داند که وی را برای چه کار آفریده اند.»

سنایی چون آن بشنید، حال بر وی متغیر گشت و به تنبیه آن لای خوار از مستی غفلت هشیار شد و پای در راه نهاد و به سلوک مشغول شد.»

پس از این واقعه سنایی به شهرهای هرات و نیشابور رفت و سپس راهی سفر حج شد.

در همین سفر معنوی بود که بسیاری از شیفتگان حقیقت و عرفان را شناخت و مقدمات انقلاب درونی در وی پدید آمد.

شاعر شوریده بقیه عمر را در کنج خلوت و انزوای صوفیانه گذراند و به تدوین و تنظیم اشعارش پرداخت.

سنایی در سال 535 ه.ق درگذشت و مقبره اش در شهر غزنین است.



تصویر

ویژگی های اشعار

شعر سنایی، شعری توفنده و پرخاشگر است. مضامین اغلب قصاید او در نکوهش دنیا داری و دنیاداران است. او با زاهدان ریایی و حکام ستمگر که هر کدام توجیه گر کار دیگری هستند، بی پروا می ستیزد و از بیان حقیقت ترسی ندارد.

سنایی با نقد اوضاع اجتماعی روزگارش، علاوه بر بیان دردها و معضلاتی که دامن گیر زمانه شده است، نشان می دهد که شاعری اهل درد و دین است.

لبه تیز تیغ زبان او در اغلب موارد متوجه دنیا دوستان و حاکمان ظالم است. سنایی بارها با تصویر زندگی زاهدانه پیامبر و معصومین و صحابه و تأکید بر آن در قصایدش، سعی دارد جامعه آرمانی خود- که عرصه ظهور در واقعیت پیدا کرده است- را نشان دهد.

اندیشه زهد و عرفان نیز از مهمترین محورهای موضوعی در قصاید سنایی است.

نکوهش دنیا، تفکر درباره مرگ، توصیه به گسستن از آرزوهای طولانی و بی حد و حصر، تذکر به خویشتن حقیقی آدمی، از مضامین رایج قصاید اوست:

ای مسلمان خلایق حال دیگر کرده اند
از سر بی حرمتی معروف، منکر کرده اند
شرع را یکسو نهادستند اندر خیر وشر
قول بطلمیوس و جالینوس باور کرده اند
عالمان بی عمل از غایت حرص و امل
خویشتن را سخره اصحاب لشکر کرده اند
خون چشم بیوگان است آن که در وقت صبوح
مهتران دولت اندر جام و ساغر کرده اند....
تا کی از دار الغروری ساختن دار السرور؟
تا کی از دارالفراری ساختن دارالقرار؟
بر در ماتم سرای دین و چندین ناز و نوش؟
در ره رعنا سرای دیو و چندان کار و بار.....


اگر فردوسی و ناصر خسرو را استثنا کنیم، سنایی از اولین شاعران تفکر مدار تاریخ شعر فارسی است که با تزریق اندیشه عرفانی به کالبد شعرش، زمینه تحولی وسیع را در نگرش و شیوه فکر شاعران پس از خود به وجود می آورد و سایه سنگینش بر شعر فارسی تا چند قرن پس از او گسترده می شود.

راهی که سنایی در پیش می گیرد، فقط منحصر به یک قالب نمی ماند؛ بلکه قدرت شاعر در به کارگیری الفاظ و تسلط او بر زبان شعر، همراه با اندیشه های بدیعی که دارد، به او این امکان را می دهد تا هم در غزل و هم در مثنوی و قصیده طرحی نو درافکند در صورتی که تا پیش از او، موضوع قصیده محدود به مدح پادشاهان و وابستگان درباری و احیاناً توصیفات طبیعی همچون بهاریه ها و خزانیه ها و ..... بود و نمایندگان مشخص این نوع قصاید، شاعرانی همچون عنصری ، فرخی و منوچهری بودند.

سنایی از اولین شاعرانی بود که طرح مسائل اجتماعی و عرفانی و زهد و حکمت معنوی را در قصیده رایج کرد به طوری که هنوز بسیاری از قصاید او نمونه برتر قصاید اجتماعی، عارفانه و زاهدانه اند.

در حوزه غزل نیز سنایی پنجره اشراق و جذبه های معنوی را گشود و غزل را زبان عشق و شور عارفانه کرد. سنایی در قالب مثنوی به بیان حکمت معنوی و ستایش پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم با بیانی تمثیلی پرداخت که الهام بخش بسیاری از شاعران پس از خود، همچون خاقانی و نظامی و عطار و مولوی در سرودن مثنویهای عرفانی شد.

بیهوده نیست که خاقانی برای اثبات ارج و عظمت شعرش، خود را با سنایی مقایسه می کند و مدعی است که جانشین شایسته سنایی است:

چون زمان عهد سنایی در نوشت
آسمان چون من سخن گسترد بزاد
چون به غزنه ساحری شد زیر خاک
خاک شروان ساحری نوتر بزاد


و نظامی نیز مخزن الاسرارش را با حدیقه الحقیقه سنایی مقایسه می کند:

نامه دو آمد ز دو ناموسگاه
هر دو مسجل به دو بهرام شاه
آن زری از کان کهن ریخته
وین دری از بحر نو انگیخته
آن به در آورده ز غزنه علم
وین زده بر سکه رومی رقم


و مولوی نیز درباره سنایی می گوید:

عطار روح بود و سنایی دو چشم او
ما از پی سنایی و عطار آمدیم


زبان شعر سنایی در قصاید و مثنویهایش زبانی سنگین و سخت است.

اما غزلیات سنایی به حکم مضمون عاشقانه ای که دارند، لطیفترند.

هنگام داوری درباره شعر سنایی همواره باید دو دوره فکری او را در نظر داشته باشیم؛ زیرا شعر او پیش از تحول و انقلاب درونی اش بیشتر با وضع موجود زمانه هماهنگ بود و او در این زمان شاعری مداح و مقلد محسوب می شد؛ اما پس از تحول درونی، شعر او نیز متحول شد و تفکر و حکمت معنوی مضمون اصلی شعر او شد.



تصویر

آثار


1- دیوان اشعار: از سنایی قصاید، غزلیات، قطعات و اشعار پراکنده ای به جای مانده است که در مجموعه ای به نام دیوان اشعار گرد آمده است.

2- حدیقه الحقیقه: این مثنوی را الهی نامه نیز می نامند، دارای ده هزار بیت در ده باب است. سنایی سرایش آن را در سال 524 ه.ق شروع کرد و در سال 525 ه.ق به اتمام رساند. موضوعات این کتاب، علاوه بر ستایش خدا و رسول و آل و اصحاب او، درباره عقل و علم و حکمت و عشق است.

حدیقه الحقیقه از منظومه هایی است که بر بسیاری از شاعران تأثیر گذارده است. سنایی با سرودن این منظومه، باب تازه ای را در سرایش منظومه های عرفانی در تاریخ ادب و عرفان گشود.

شاعران بزرگی همچون خاقانی و نظامی به ترتیب تحفه العراقین و مخزن الاسرار را تحت تأثیر مستقیم این منظومه سرودند و سالها بعد، عطار و مولوی سرایش مثنویهای عرفانی را به اوج تکامل رساندند.

3- سیرالعباد: این مثنوی بیش از هفتصد بیت است که شاعر در آن به شیوه تمثیلی از خلقت آدم و عقل و مسائل اخلاقی سخن می گوید.

4- طریق التحقیق: این مثنوی نیز بر وزن حدیقة الحقیقه است و در سال 528 تمام شده است.

5- کارنامه بلخ: سنایی در هنگام توقف در شهر بلخ این مثنوی را سروده که حدود 500 بیت دارد و مبنای آن طنز و مزاح است و به همین جهت آن را "مطایبه نامه" هم گفته اند.

6- عشق نامه: حدود 1000 بیت دارد و موضوع آن حقایق و معارف و حکمت است.

7- دو مثنوی عقل نامه و تحریمة القلم

8- مکاتیب سنایی: از سنایی نوشته و نامه هایی به نثر هم موجود است که همه آنها در کتابی با عنوان مکاتیب سنایی به چاپ رسیده است.

نمونه اشعار


جانا به جز از عشق تو دیگر هوسم نیست

سوگند خورم من که به جای تو کسم نیست

امروز منم عاشق بی مونس و بی یار

فریاد همی خواهم و فریاد رسم نیست

در عشق نمی دانم درمان دل خویش

خواهم که کنم صبر ولی دست رسم نیست

خواهم که به شادی نفسی با تو برآرم

از تنگ دلی جانا، جای نفسم نیست

هر شب به سر کوی تو آیم متواری

با بدرقه عشق تو بیم عسسم نیست

گویی که طلبکار دگر یاری ، رو رو

آری صنما محنت عشق تو بسم نیست


نوشته شده توسط :فراز توکلی شیراجی
دوشنبه 10 فروردین 1388-08:56 ب.ظ
نظرات() 

buy cialis
جمعه 16 آذر 1397 05:00 ق.ظ

You definitely made your point.
trusted tabled cialis softabs legalidad de comprar cialis cialis prices in england cialis online deutschland prices for cialis 50mg we recommend cialis info cialis generico en mexico try it no rx cialis cialis australia org achat cialis en europe
Buy generic cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 09:45 ق.ظ

Valuable posts. Thanks a lot.
cuanto cuesta cialis yaho cialis prezzo in linea basso cialis for sale in europa generic cialis pill online cialis prices buying brand cialis online rezeptfrei cialis apotheke where cheapest cialis generic low dose cialis buy cialis cheap 10 mg
where to buy cialis online
چهارشنبه 14 آذر 1397 01:52 ب.ظ

Perfectly voiced of course! !
cialis australian price recommended site cialis kanada cialis 05 if a woman takes a mans cialis cialis canadian drugs effetti del cialis bulk cialis cialis wir preise cialis 20 mg best price wow cialis tadalafil 100mg
Generic cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 02:24 ق.ظ

Kudos, I value it!
purchase once a day cialis cialis venta a domicilio tadalafil 10 mg cialis sale online no prescription cialis cheap brand cialis nl safe site to buy cialis online generic cialis review uk cialis kaufen bankberweisung click here take cialis
buy cheap cialis no prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 03:23 ب.ظ

Thank you. Lots of content.

cuanto cuesta cialis yaho how to buy cialis online usa acheter cialis kamagra cialis online deutschland we recommend cialis best buy acheter cialis meilleur pri cialis super acti click now buy cialis brand we choice free trial of cialis cialis prices in england
buy generic cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 04:00 ق.ظ

With thanks, An abundance of postings!

canadian discount cialis cialis 50 mg soft tab cialis therapie cialis side effects dangers we use it 50 mg cialis dose enter site natural cialis cialis generico postepay cialis australia org cialis daily dose generic tarif cialis france
buy cialis no rx
دوشنبه 12 آذر 1397 02:53 ب.ظ

Incredible loads of great data!
sialis cialis farmacias guadalajara cialis super acti does cialis cause gout cuanto cuesta cialis yaho price cialis per pill prezzo di cialis in bulgaria cialis venta a domicilio buy cheap cialis in uk does cialis cause gout
Buy cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 03:42 ق.ظ

Incredible a lot of very good facts.
cialis soft tabs for sale 200 cialis coupon preis cialis 20mg schweiz cialis sans ordonnance preis cialis 20mg schweiz the best site cialis tablets we like it cialis soft gel deutschland cialis online we use it cialis online store cialis 100mg suppliers
Cialis generic
یکشنبه 11 آذر 1397 03:09 ب.ظ

Wow plenty of amazing advice!
cialis 100 mg 30 tablet viagra vs cialis buy generic cialis get cheap cialis buying cialis on internet click here cialis daily uk free cialis how to purchase cialis on line sublingual cialis online cialis generic availability
Online cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 03:24 ق.ظ

You actually reported it very well!
cialis generico postepay if a woman takes a mans cialis 40 mg cialis what if i take weblink price cialis cialis 20 mg best price how to purchase cialis on line cialis tablets tadalafil 5mg how to buy cialis online usa cialis side effects dangers
Online cialis
شنبه 10 آذر 1397 03:47 ب.ظ

You actually explained this adequately!
cialis 50 mg soft tab cialis taglich tadalafil 20 mg preis cialis 20mg schweiz buy name brand cialis on line dose size of cialis cialis for sale in europa cialis professional from usa achat cialis en europe opinioni cialis generico
buy cialis cheap
شنبه 10 آذر 1397 03:00 ق.ظ

You said it nicely..
warnings for cialis viagra vs cialis try it no rx cialis comprar cialis 10 espa241a cialis for sale brand cialis nl does cialis cause gout pastillas cialis y alcoho we like it cialis price cialis generika in deutschland kaufen
Buy generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 03:43 ب.ظ

Seriously a lot of great advice.
compare prices cialis uk estudios de cialis genricos where do you buy cialis we like it cialis soft gel we recommend cialis info cialis cost cialis side effects buying cialis in colombia tadalafil 20 mg cialis online holland
Cialis prices
جمعه 9 آذر 1397 03:57 ق.ظ

Many thanks. Good stuff!
no prescription cialis cheap buying brand cialis online cialis soft tabs for sale callus cialis wir preise cialis rezeptfrei sterreich cialis australian price viagra cialis levitra tadalafilo the best choice cialis woman
Buy cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 04:35 ب.ظ

Kudos, I value it.
cialis with 2 days delivery cialis en mexico precio 40 mg cialis what if i take cialis pills in singapore cialis rckenschmerzen only now cialis for sale in us cialis 20mg preis cf cialis prezzo in linea basso cialis 20mg only best offers 100mg cialis
buy cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 04:36 ق.ظ

You actually explained that superbly!
cialis generika cialis 5mg prix buying cialis overnight cialis flussig we choice free trial of cialis generic cialis pro viagra or cialis cialis coupons printable deutschland cialis online compare prices cialis uk
buy cialis online without a prescription
چهارشنبه 7 آذر 1397 04:08 ب.ظ

Reliable tips. Thanks!
only best offers cialis use cialis para que sirve cialis online nederland canadian cialis cialis daily dose generic cialis side effects generic cialis pro tesco price cialis estudios de cialis genricos costo in farmacia cialis
Cialis online
چهارشنبه 7 آذر 1397 04:02 ق.ظ

Regards! Good information!
cialis taglich cialis y deporte enter site very cheap cialis 200 cialis coupon cialis dose 30mg cialis coupon cialis venta a domicilio buy generic cialis buy cialis prices for cialis 50mg
cheap 20mg levitra
جمعه 20 مهر 1397 12:31 ق.ظ

Thank you! I like it.
buy levitra generic levitra online levitra generic buy levitra 20 mg levitra generic cheap 20mg levitra levitra 10 mg kopen buy generic levitra levitra levitra 20 mg bayer prezzo
buy cheap cialis in canada
سه شنبه 10 مهر 1397 01:41 ب.ظ

You've made the point.
legalidad de comprar cialis ou acheter du cialis pas cher generic cialis review uk cialis side effects cialis side effects cialis 5 mg buy buy original cialis cipla cialis online american pharmacy cialis cialis para que sirve
buy cialis us pharmacy
یکشنبه 8 مهر 1397 08:52 ق.ظ

Wonderful write ups. Cheers!
click here to buy cialis order cialis from india cialis generico click here to buy cialis wow cialis tadalafil 100mg where cheapest cialis what is cialis cialis 5 mg effetti collateral brand cialis generic cialis coupon
Buy generic cialis
شنبه 7 مهر 1397 09:22 ق.ظ

Nicely put, Appreciate it.
cialis 20mg cialis prices cialis canadian drugs tesco price cialis 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis online napol cialis sale online cialis coupons are there generic cialis cialis en mexico precio
online pharmacy canada
شنبه 31 شهریور 1397 10:28 ب.ظ

Awesome stuff. Thanks!
buy viagrow pro rx from canada canadian pharmaceuticals online north west pharmacies canada safe canadian online pharmacies canada online pharmacy canadian pharmaceuticals companies drugs for sale usa canadian pharmaceuticals cialis from canada
http://cialisyoues.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 11:24 ب.ظ

Cheers! I value it.
how do cialis pills work cialis canada on line click here cialis daily uk overnight cialis tadalafil weblink price cialis acquistare cialis internet ou acheter du cialis pas cher price cialis best 5 mg cialis pharmacie en ligne how does cialis work
cialisvbuy.com
سه شنبه 27 شهریور 1397 08:18 ب.ظ

Whoa loads of beneficial facts!
cialis 5 mg cialis tadalafil cialis venta a domicilio online cialis generic cialis pill online cialis prices in england cialis generico online rezeptfrei cialis apotheke cialis price in bangalore cialis 20 mg effectiveness
online pharmacies
چهارشنبه 14 شهریور 1397 02:03 ق.ظ

Good tips. Appreciate it.
best canadian mail order pharmacies pharmacy canada plus canadian pharmacy viagra northwest pharmacies canadian pharmacies stendra canadian online pharmacies rated online pharmacies in usa prescriptions from canada without canadianpharmacyusa24h is it legal the best canadian online pharmacies
viagra online
سه شنبه 13 شهریور 1397 07:29 ق.ظ

Reliable data. Many thanks!
buy original viagra pfizer viagra buy viagra in china viagra pills safe buy viagra online viagra online uk uk pharmacy viagra buy viagra no prescription buy viagra pharmacy sildenafil to buy
Buy cialis online
دوشنبه 12 شهریور 1397 11:27 ب.ظ

Useful data. Thanks.
buy name brand cialis on line cialis daily dose generic cialis from canada calis cialis vs viagra cialis uk tesco price cialis cialis generico milano venta cialis en espaa rx cialis para comprar
http://babecolate.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 05:55 ق.ظ

You said it adequately.!
we like it safe cheap cialis import cialis buy cialis cialis 5 mg buy cialis purchasing canadian cialis low dose cialis blood pressure tadalafil 20 mg where cheapest cialis buy cialis uk no prescription
cialisiv.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 03:25 ب.ظ

Incredible a lot of superb information.
cialis coupon cialis tadalafil cialis lilly tadalafi buy cialis online enter site very cheap cialis viagra vs cialis vs levitra buy cialis online nz how do cialis pills work low dose cialis blood pressure wow cialis 20
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر






نمایش نظرات 1 تا 30